کتاب جامع اصول و مبانی پیشرفته اپیدمیولوژی

کتاب جامع اصول و مبانی پیشرفته اپیدمیولوژی

معرفی کلی

کتاب جامع اصول و مبانی پیشرفته اپیدمیولوژی یکی از کامل‌ترین منابع آموزش و تحلیل علمی در حوزه‌ی شناخت توزیع، علل و کنترل بیماری‌ها است. این اثر با رویکردی تحلیلی و پژوهش‌محور تدوین شده و برای تمامی دانشجویان و پژوهشگران علوم پزشکی، به‌ویژه در مقاطع ارشد و دکتری، ابزاری ضروری محسوب می‌شود.

در این کتاب، مباحث از سطح پایه تا مدل‌های پیشرفته‌ی آماری به‌صورت منظم ارائه شده‌اند؛ از طراحی مطالعات اپیدمیولوژیک گرفته تا تحلیل داده‌ها، کنترل متغیرهای مخدوش‌کننده و کاربرد یافته‌ها در سیاست‌گذاری سلامت.

این کتاب به درد چه کسانی می‌خورد؟

کتاب حاضر برای افرادی مناسب است که:

• در مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری اپیدمیولوژی و آمار حیاتی تحصیل می‌کنند.
• درگیر پروژه‌های تحقیقاتی در حوزه‌های بهداشت عمومی، پزشکی اجتماعی و اپیدمیولوژی بالینی هستند.
• می‌خواهند درک تحلیلی از طراحی و تفسیر مطالعات اپیدمیولوژیک پیشرفته داشته باشند.
• داوطلب آزمون‌های PhD اپیدمیولوژی یا MPH (بهداشت عمومی) هستند و نیاز به یک منبع کاربردی و جامع دارند.

چرا این کتاب از سایر منابع بهتر است؟

1. رویکرد تحلیلی و به‌روز: بر اساس استانداردهای جدید WHO و CDC و جدیدترین متدهای آماری.
2. پوشش دامنه‌دار مفاهیم: از اپیدمیولوژی پایه تا اپیدمیولوژی مولکولی و مدل‌های خطر نسبی و کوکس.
3. آموزش مفاهیم کاربردی: شامل طراحی مطالعات هم‌گروهی، مورد–شاهدی و مطالعات ترکیبی.
4. درک عملی داده‌ها: با ارائه مثال‌های آماری و تمرین‌های قابل اجرا در نرم‌افزارهایی مانند SPSS، STATA و R.
5. رویکرد آموزش مسئله‌محور (Problem-Based Learning) برای درک مفاهیم به‌صورت واقعی.

فهرست کلی کتاب

1. مبانی نظری اپیدمیولوژی
   • تعریف، تاریخچه، شاخص‌های سلامت و اندازه‌گیری فراوانی بیماری‌ها
2. انواع مطالعات اپیدمیولوژیک
   • مطالعات توصیفی، تحلیلی، هم‌گروهی (Cohort)، مورد–شاهدی (Case-Control) و کارآزمایی‌های بالینی
3. سوگیری‌ها و خطاهای پژوهش
   • بایاس انتخاب، بایاس اطلاعات، مخدوش‌گرها و روش‌های کنترل آن‌ها
4. تحلیل داده‌های اپیدمیولوژیک
   • نسبت شانس (OR)، خطر نسبی (RR)، رگرسیون لجستیک و مدل کوکس
5. اپیدمیولوژی مولکولی و ژنتیکی
   • بررسی تعامل ژنتیک و محیط در بروز بیماری‌ها
6. اپیدمیولوژی بیماری‌های غیرواگیر و واگیر
   • رویکرد تحلیلی به اپیدمی بیماری‌ها در جمعیت
7. پایش و مراقبت بیماری‌ها (Surveillance)
   • اصول طراحی سیستم‌های مراقبت و شاخص‌های کلیدی عملکردی
8. کاربرد اپیدمیولوژی در سیاست‌گذاری سلامت
   • استفاده از داده‌های اپیدمیولوژیک در تصمیم‌گیری و مداخلات ملی

توضیح کوتاه درباره فصل‌ها

• بخش اول: تثبیت مفاهیم بنیادی و شاخص‌های سلامت.
• بخش دوم: آموزش طراحی مطالعات با تمرکز بر تحلیل ارتباط علت–معلولی.
• بخش سوم: نحوه‌ی شناسایی و اصلاح خطاهای پژوهشی.
• بخش چهارم: آموزش تفسیر مدل‌های آماری در سطح پیشرفته.
• بخش پنجم: معرفی تازه‌ترین دیدگاه‌ها در اپیدمیولوژی مولکولی و ژنتیکی.
• بخش ششم: تحلیل الگوهای اپیدمی بیماری‌های شایع کشور.
• بخش هفتم: بررسی سیستم‌های پایش اپیدمی و بهداشت جامعه.
• بخش هشتم: پیوند یافته‌های اپیدمیولوژی با تصمیم‌سازی در نظام سلامت.

ویژگی‌های علمی و آموزشی کتاب

• ارائه‌ی نکات کلیدی آزمونی و پژوهشی برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی
• استفاده از نمودارها، جداول و فرمول‌های تحلیلی به‌منظور درک بهتر مفاهیم
• مرتبط با آخرین منابع بین‌المللی اپیدمیولوژی از جمله Modern Epidemiology (Rothman 2021)
• ساختار منطقی برای یادگیری مرحله‌به‌مرحله و تقویت تحلیل داده‌ها

جمع‌بندی

کتاب جامع اصول و مبانی پیشرفته اپیدمیولوژی پلی میان تئوری و عمل است؛ به شما یاد می‌دهد چطور داده‌های خام را به نتایج قابل تفسیر، تصمیم‌های بهداشتی و مداخلات مؤثر تبدیل کنید. هر پژوهشگر، استاد یا دانشجوی جدی در حوزه سلامت باید این کتاب را در کتابخانه‌اش داشته باشد.